Deprem Hazırlığı: Evde ve İşte Yapılması Gerekenler

Depreme hazırlık, deprem anında ne yapılacağını bilmekten ibaret değil; büyük kısmı sarsıntı olmadan önce yapılan işlerden oluşuyor. Aşağıdakiler, hane ölçeğinde uygulanabilecek somut adımlar. Resmî ve güncel yönergeler için AFAD'ın kendi yayınlarını takip etmek gerekir.

Binanızı tanıyın

Oturduğunuz binanın yapım yılı, zemin durumu ve varsa güçlendirme geçmişi hakkında bilgi sahibi olmak ilk adımdır. Kolonlarda yapılan değişiklikler, taşıyıcı sistemi zayıflatan en yaygın müdahalelerdir.

Bina hakkında şüpheniz varsa bir inşaat mühendisine değerlendirme yaptırmak mümkündür. Bu, kiracılar için de talep edilebilecek bir bilgidir.

Eşyaları sabitleyin

Deprem sırasındaki yaralanmaların önemli bölümü devrilen eşyalardan kaynaklanır. Gardırop, kitaplık, buzdolabı ve televizyon duvara sabitlenmelidir.

Sabitleme aparatları ucuzdur ve montajı kısa sürer. Kiralık evlerde de uygulanabilir; küçük vida delikleri, devrilen bir dolabın vereceği zararın yanında önemsizdir.

Yatak ve oturma düzenini gözden geçirin

Yatağın başucunda ağır bir tablo, raf ya da ayna bulunmamalıdır. Aynı şey koltuk ve çalışma masası için de geçerlidir.

Ağır eşyaları alt raflara, hafif olanları üst raflara yerleştirmek basit ama etkili bir düzenlemedir.

Cam ve ayna güvenliği

Camlara yapıştırılan güvenlik filmi, kırılma durumunda parçaların dağılmasını engeller. Özellikle büyük balkon kapıları ve vitrinlerde işe yarar.

Kaçış yollarını açık tutun

Koridorlarda ve kapı önlerinde eşya biriktirmemek, tahliyeyi hızlandırır. Apartman merdivenlerinin ortak alanlarında depolama yapılmaması aynı sebeple önemlidir.

Evin çıkışına en yakın güvenli noktayı önceden belirlemek, panik anında karar verme yükünü azaltır.

Acil durum çantası

Çantada su, uzun ömürlü gıda, ilk yardım malzemeleri, el feneri, düdük, powerbank, yedek ilaç, ıslak mendil, battaniye ve kimlik fotokopileri bulunmalıdır.

Çantayı çıkışa yakın ve herkesin bildiği bir yerde tutmak gerekir. İçindeki gıda ve ilaçların son kullanma tarihlerini yılda iki kez kontrol etmek de hazırlığın parçasıdır.

Düdük neden önemli?

Enkaz altında bağırmak kısa sürede tükendiği için, düdük en etkili sinyal aracıdır. Yatak başında ve çantada birer düdük bulundurmak yaygın bir öneridir.

Vana ve şalter yerlerini öğrenin

Doğalgaz vanasının, elektrik şalterinin ve su vanasının yeri hane halkının tamamı tarafından bilinmelidir. Sarsıntı sonrası gaz kokusu varsa vana kapatılmalı, elektrik düğmesine dokunulmamalıdır.

Buluşma noktası belirleyin

İletişim şebekeleri afet sonrasında yoğunluktan çalışmayabilir. Aile bireylerinin buluşacağı, binadan uzak ve açık bir nokta önceden kararlaştırılmalıdır.

Şehir dışında yaşayan bir yakını "ortak irtibat kişisi" olarak belirlemek de yaygın bir yöntemdir; herkes ona haber verir.

Sarsıntı anında ne yapmalı?

Güncel yönergeler, sarsıntı sırasında bulunduğunuz yerde çök-kapan-tutun uygulamasını önerir: yere çökmek, başı ve boynu korumak, sağlam bir eşyaya tutunmak.

Sarsıntı sürerken merdivene ya da asansöre yönelmek risklidir. Sarsıntı durduktan sonra kontrollü biçimde tahliye edilmelidir.

Okul ve işyeri planı

Çocuğunuzun okulunun tahliye planını ve teslim prosedürünü bilmek gerekir. İşyerinde de toplanma alanının nerede olduğu öğrenilmelidir.

Bu bilgileri yılda bir hatırlamak, tatbikatın kişisel karşılığıdır.

Belgeleri yedekleyin

Tapu, kimlik, sigorta poliçesi ve sağlık kayıtlarının dijital kopyalarını bulut ortamında saklamak, evrak kaybı durumunda süreçleri kolaylaştırır.

Sigorta

Zorunlu deprem sigortası (DASK) bina hasarını belirli bir limite kadar karşılar. Eşya ve limit üstü hasarlar için ek konut sigortası gerekir.

Poliçenin güncel olup olmadığını yıllık kontrol etmek, hasar anında en çok fark eden ayrıntıdır.

Su ve gıda planı

Afet sonrasında şebeke suyu kesilebilir ya da güvenli olmayabilir. Kişi başı günde üç litre üzerinden en az üç günlük su bulundurmak yaygın bir öneridir.

Gıda tarafında pişirme gerektirmeyen, uzun ömürlü ürünler tercih edilmelidir: konserve, kuruyemiş, bisküvi, kurutulmuş meyve. Konserve açacağını çantaya koymayı unutmamak gerekir.

Bebek maması, evcil hayvan maması ve düzenli kullanılan reçeteli ilaçlar da bu planın parçasıdır.

Komşuluk ve mahalle dayanışması

İlk saatlerde en hızlı yardım, resmî ekiplerden değil komşulardan gelir. Binada kimlerin yaşadığını, yaşlı, engelli ya da yalnız yaşayan komşuların hangi dairede olduğunu bilmek hayat kurtarır.

Apartman ölçeğinde ortak bir acil durum planı yapmak, toplanma alanını belirlemek ve yangın söndürücü bulundurmak, bireysel hazırlığı tamamlar.

Hazırlığı tazelemek

Hazırlık bir kez yapılıp bırakılan bir iş değildir. Yılda iki kez çantayı, sabitlemeleri ve iletişim planını gözden geçirmek gerekir.

Topluluğun bilgisi

Hangi hazırlığın gerçekten işe yaradığını, deneyimleyenler ve uzmanlar paylaşıyor. Deprem Hazırlığı İçin Bilinmesi Gerekenler listesi topluluk oylarıyla sıralanıyor. Acil durumlar için En Önemli Acil Durum Numaraları, yapı stoğu tartışmaları için Kentsel Dönüşümde En Çok Tartışılan Konular ve Şehirlerin En Büyük Sorunları listelerine bakabilirsiniz.

Özetle: eşyaları sabitleyin, çantayı hazırlayın, buluşma noktasını belirleyin. Hazırlık, sarsıntı başlamadan önce yapılan işlerdir.